فلزات سنگين يا سمي ، فلزات كم مقداري هستند با دانسيته اي نهايتا پنج برابر آب ؛ بنابراين آنها عناصر پايداري هستند ( يعني بدن نمي تواند آنها را تجزيه كند) و در بافت زنده ، جمع مي شوند ( و وارد زنجيره غذايي انسان ميشوند).آنها شامل : جيوه ، نيكل ، سرب ، ارسنيك ، كاديوم ، آلومينيوم ، پلاتين ، و مس هستند ( به شكل فلزي ، در مقابل شكل يوني كه براي بدن لازم است)
فلزات سنگين به صورت فلزي هيچ نقشي در بدن ندارند و مي توانند بسيار سمي باشند.
اين فلزات ممکن است در محيط رها شوند : در هوا ، آبآشاميدني ؛ غذا يا تعداد محدودي توليدات شيميايي توسط انسان . فلزات سنگين از طريق تنفس ، همراه غذا ، يا جذب از طريق پوست وارد بدن ميشوند كه اگر با سرعتي بيش از راههاي سم زدايي بدن در بافتها تجمع كنند، به تدريج سميت خود را آشكار مي كنند. آشكار شدن غلظتهاي بالا براي ايجاد حالت سمی در بدن لازم نيست . همانطور كه فلزات در بافتهاي بدن تجمع ميكنند بعد از مدتي ، به سطوح غلظتي سمي ميرسند.
مشکل فلزات سمي يك پديده جديد نيست ؛ تاريخ نگاران آلودگي شراب و نوشيدنيهاي انگور ناشي از سرب خمره ها و ديگهاي پخت را به عنوان عاملي اثر گذار در زوال و نابودي امپراطوري روم ذكر كرده اند.ارتباط انسان با فلزات سنگين در پنجاه سال اخير چشم گير بوده است . استفاده از فلزات در فرايندهاي صنعتي و محصولات توليدي امروزه نمودهايی از آن هستند: از ملغمه جيوه در پركردن دندان استفاده مي شود ، سربي كه در رنگها و شيرهاي آب وجود دارد، مواد شيميايي باقي مانده در غذاهاي نيمه آماده و محصولات بهداشتي مراقبت فردي ( مواد آرايشي ، شامپوها و ديگر موادي كه براي مو مصرف مي شوند ، دهان شويه ها ، خمير دندان و صابون)
در جوامع صنعتي امروز، گريزي از مواد شيميايي و فلزات سمي نيست . علاوه بر خطرات خانگي و بيرون خانه ، خيلي شغلها و حرفه ها مستلزم قرار گرفتن در معرض فلزات سنگين هستند. افراد در تنها بيش از 50 شغل مستلزم برخورد با جيوه هستند، مثل: پزشكان ؛ كاركنان كارخانجات داروسازي ، نقاشها ، كاركنان چاپخانه ها ، جوشكارها ، فلز كارها ، كاركنان تزئيناتيها ، دكورسازها ، هنرمندان هنرهاي بصري و سفالگرها . اغلب وقتي با افراد در مورد سميت فلزات سنگين بحث مي کنیم ، به اين جواب بر مي خوريم: " اين مشكل من نيست" خيليها با شگفتي نمي پذيرند كه همه ما، در زندگي روزانه خود، در معرض برخورد و آلوده شدن با اين مواد مضر با درجات مختلفي هستيم.
اين شگفتي وقتي به هشدار تبديل مي شود كه بدانند فلزات سنگين در بدن آنها چه مي كنند. تحقيقاتي كه روي اثرات سمي فلزات سنگين انجام شده ، تائيد مي كنند كه اين مواد مي توانند مستقيماً با مختل كردن عوامل مغزي و عصبي بر رفتارها اثر بگذارند . آنها بر مواد انتقال دهنده پيامهاي عصبي و عملكرد آنها تاثیر دارند و فرايندهاي متابوليكي بيشماري در بدن را تغيير میدهند. سيستمهايي كه عناصر فلزی سمي ، مي توانند آنها را خراب كنند يا كارشان را با مشكل مواجه كنند جاهایی مثل: خون و عروق قلبي ، مسيرهاي سم زدائي بدن ( كولون ، كبد ، كليه وپوست) ، غدد هورموني درون ريز ، مسيرهاي توليد انرژي ، آنزيمها ، سيستم گوارش ، ايمني ، اعصاب مركزي و محيطي ، توليد مثل و مجاري ادراري هستند.
تنفس ذرات فلزات سنگين ، حتي در مقادير كم كه بنظر غير سمي است ، ميتواند اثر جدي روي سلامتي داشته باشند. فلزات سنگين مي توانند واكنشهاي حساسيتي را افزايش دهند، جهشهاي ژنتيكي ايجاد كنند، با عناصر كمياب مفيد براي بدن در واكنشهاي بيوشيميايي رقابت كنند و نيز مثل آنتيبيوتيكها عمل كنند و هر دو دسته مفيد و مضر باكتريها را از بين ببرند.
بيشتر اثر تخريبي فلزات سمي، ناشي از افزايش اكسيد شدن راديكالهاي آزاد توسط آنها است.
يك راديكال آزاد ، يك مولكول فعال و پر انرژي است و يك الكترون جفت نشده دارد كه يك الكترون از ديگر مولكولها به سرقت مي برد تا به تعادل برسد. راديكالهاي آزاد به طور طبيعي وقتي مولكولهاي سلول با اكسيژن واكنش ميكنند ( اکسایش ) توليد مي شوند ، اما در حضور فلزات سمي يا كمبود آنتياكسيدانها، به صورت كنترل نشدهای تولید میشوند. راديكالهاي آزاد ميتوانند باعث تخريب بافت در سراسر بدن شوند و بيماري هاي فساد بافتي را موجب شوند. آنتي اكسيدانها مثل ويتامينهای A, C, E فعاليت راديكالهاي آزاد را كم مي كنند . فلزات سنگين همچنین مي توانند اسيديته خون را افزايش دهند و بدن براي حفظ PH مناسب خون ؛ كلسيم را از استخوانها بيرون ميكشد. به علاوه فلزات سنگين شرايطي را ايجاد مي كنند كه منجر به التهاب در شريانها و بافتها مي شوند كه خود باعث خروج بيشتر كلسيم به سمت بافتها به عنوان بافر مي شود. كلسيم ناحيه ملتهب را مثل يك پانسمان ميپوشاند، مشكل اين ناحيه حل مي شود اما مشكل ديگري ايجاد مي شود؛ به طور مثال، سخت شدن ديواره شريان و انسداد پيشرونده شريان .
اگر جاي كلسيم از دست رفته پر نشود برداشت دائمي اين ماده معدني مهم از استخوان ها ، باعث پوكي استخوان (كاهش چگالي استخوان كه آن را ترد و شكننده ميكند) ميشود. مطالعاتی که در جریان است نشان میدهد كه هر مقدار جزئي از عناصر سمي ، نتايج منفي برسلامتي دارند ، هر چند اين اثر از فردي به فرد ديگر متغير است . رژيم غذايي ، وضعيت متابوليسم، سلامتي كانالهاي دفع سموم ، و طريقه و درجه قرار گرفتن در معرض فلزات سنگين ؛ همه بر واكنش افراد موثر است . كودكان و سالخوردگان كه سيستم ايمني ضعيفتري دارند در مقابل مسوميت با اين مواد ، آسيب پذيرترند.
در مورد مواد معدنی بدانید:
دریافت مقادیر زیاد از فقط یک ویتامین یا ماده معدنی میتواند مضر باشد.
جوشها و آکنه ها میتوانند به علت مسمومیت با مس یا سرب ایجاد شوند همانطور که کمبود روی باعث میشود.
کودکان بیش فعال معمولا سرب بیشتری در بدن خود دارند.
مسمومیت با جیوه در مادران باردار میتواند برای جنین کشنده باشد.
داروهای مدر که معمولا برای بیماران فشار خونی یا مشکلات قلبی تجویز میشوند میتوانند پتاسیم بدن را کاهش دهند.
مقادیر بالای مس و آهن در بافتهای بدن میتوانند باعث سردردهای میگرنی یا حتی شیزوفرنی شوند.
مسمومیت با سرب ، با بیماری MS ارتباط دارد.
کمبود روی میتواند رشد و توسعه استخوانها را کند کند.
کمبود کروم، منیزیم، منگنز، و ویتامین B6 ،با بروز بیماری دیابت مرتبط است.
ویتامین C ، B کمپلکس، روی و منگنز برای درمان شیزوفرنی استفاده میشوند.
کمبود منیزیم با صرع، لوسمی، بیماریهای قلبی واختلالات کلیوی در ارتباط است.
مسمومیت با بریلیم، سرب، کادمیوم، نیکل و ارسنیک میتواند باعث سرطان شود.
از حضورتون در وبلاگم ممنونم